EU daje milijarde € za kulturu u BiH

Tako je, na primer, za dvije godine potrošeno 116.277 KM naspram inostranih 681.123 KM.

Ovu mogućnost umjetnicima daju fondovi Evropske unije, od kojih se posebno izdvajaju “Kreativna Evropa”, fond namjenjen podršci filmskog stvaralaštva „Euroimaž“, te program „Horizont 2020“ i program Evropske unije za istraživanje i inovacije.

Bosna i Hercegovina je 2014. potpisala sporazum o učešću u programu “Kreativna Evropa”, a ukupna vrijednosti ovog fonda je 1,46 milijardi evra.

"Ministarstvo prosvete i kulture Republike Srpske pokrenulo je proceduru formiranja Radne grupe za pripremu, osmišljavanje i izradu projekata sa kojima će se konkurisati na EU fondove tokom ove godine, i to sa fokusom na tri republičke ustanove kulture", rekli su u Ministarstvu.

Muzej savremene umjetnosti Srpske je prethodne godine konkurisao sa dva projekta, i to u jednom kao partner, a u drugom kao nosilac projekta. Rezultati ove aplikacije se još čekaju. U programu su učestvovali i Narodna i univerzitetska biblioteka, te Dječje pozorište.

Umjetnicima je na raspolaganju i „Euroimaž“, fond Savjeta Evrope namjenjen za podršku koprodukciji, distribuciji, prikazivanju i promociji evropskog filmskog stvaralaštva. Osnovan je 1989. godine i danas ima 37 zemalja članica.

BiH se učlanila u Fond 2005. godine, i od tada je u Fond uplaćeno nešto više od milion evra, a iz Fonda su podržani projekti sa učešćem iz BiH sa skoro sedam miliona evra.

"Republika Srpska od 2013. godine nije imala svog predstavnika u ovom fondu. Međutim, u novembru prošle godine Savjet ministara BiH donijelo je odluku o imenovanju tri predstavnika, među kojima je imenovana i Monika Ponjević, koju je predložilo Ministarstvo prosvete i kulture Srpske. Mandat će u naredne tri godine otvoriti priliku da se na godišnjim sastancima zastupaju interesi, kako projekata iz Srpske, tako i BiH", navode u Ministarstvu.

Najznačajniji iskorak u EU fondovima napravila je Narodna i univerzitetska biblioteka Republike Srpske, koja je u saradnji sa Agencijom za saradnju, edukaciju i razvoj obezbedila sredstva EU za realizaciju projekta „Učenjem istorije do pomirenja“ u 2014. godini, prilikom obeležavanja 100 godina od Velikog rata.

"U ranijem periodu, u okviru programa Kultura 2007-2013, Narodna i univerzitetska biblioteka Srpske ostvarila je saradnju u okviru višegodišnjeg programa 'Europeana', kao suorganizator uspešno prošla selekciju i postala prvi korisnik grantova Evropske unije iz BiH", kažu u Ministarstvu.

Mreža filmskih stvaralaca

Bosna i Hercegovina je 2013. godine potpisala sporazum o pristupanju programu „Media“, nakon usaglašavanja domaćeg zakonodavstva sa evropskim u oblasti audiovizuelne delatnosti.

Na ovaj način filmski stvaraoci u Republici Srpskoj i BiH su i zvanično postali deo šire mreže evropskih filmskih stvaralaca, čime je ostvaren i lakši pristup tržištima izvan granica BiH.

Baza podataka

Umetnici iz BiH, posebno iz Srpske, nisu dovoljno koristili mogućnosti inostranih fondova. Iz toga razloga osnovan je “Desk Kreativna Evropa BiH”, koji ima bazu podataka sa oko 700 kulturnih organizacija i institucija na prostoru BiH.

Cilj Deska je da aplikante usmeri kako da uspešno ispune komplikovane tehničke i administrative zahteve i bolje shvate kriterijume stručnih komisija.

Istovremeno, umjetnici u Federaciji BiH, povukli su daleko više novca, pogotovo za filmsku industriju.

Neiskustvo

Šef „Media Deska“ Zoran Galić ranije je izjavio da su na Info danima, kojima je bio cilj upoznavanje aplikanata sa mogućnostima fondova, bila iznenađujuće velika zainteresovanost kulturnih radnika.

Uočeni su i problemi koji su ranije bili prepreke za apliciranje za međunarodne fondove i povlačenje novca iz njih, a uglavnom se radi o neiskustvu u pisanju projekata, te jezičkoj barijeri.

(EuroBlic)