Javni dug Srpske raste brže od BDP

Samo isplata penzija u prvoj polovini 2017. godine subvencionisana je u iznosu od gotovo 115 miliona KM, a do kraja godine se očekuje da taj iznos premaši cifru od 226 miliona, koliko je iz budžeta Republike Srpske izdvojeno u 2016. godini.

Napominjemo da je npr. 2007. godine transfer iz budžeta za Fond PIO iznosio 152 miliona KM, što je manje za gotovo 80 miliona od onog što se očekuje do kraja 2017. godine.

Istovremeno, doprinosi za socijalno osiguranje su rasli za 4,32% u odnosu na isti period prošle godine, a redovni prihodi sa doprinosima za PIO porasli su za samo 2,84% ili za nešto manje od 35 miliona KM.

Na ime otplate javnog duga sa kamatom u 2017. godini samo iz budžeta Republike Srpske biće izdvojeno gotovo 840 miliona KM ili za 130 miliona više nego što je plaćeno u 2016. godini, navedeno je u zvaničnom izvještaju Vlade Republike Srpske.



Takođe, u izvještaju je ukazano da povećanje prihoda za penzijsko-invalidsko osiguranje u prvih pola godine za oko 35 miliona i procijenjeno povećanje od oko 70 miliona za čitavu tekuću godinu ne može ni iz bliza biti dovoljno da pokrije povećanje otplate duga koji će ove godine biti veći za 130 miliona KM u odnosu na 2016. godinu.

Prilivi od zaduženja u prvih šest mjeseci iznose 207 miliona KM, od toga oko 138 miliona je ostvareno po osnovu realizacije emisija dugoročnih obaveznica Republike Srpske, gotovo 20 miliona po osnovu trezorskih zapisa te 50 miliona KM po osnovu dugoročnih kredintnih zaduženja kod domaćih banaka.

Posebno alarmantan podatak je udio redovnih prihoda koja se odvajaju za otplatu duga u odnosu na ukupno ostvarene prihode. Dok je na otplatu duga u 2007. godini odlazilo svega 11,6% redovnih prihoda, u prvoj polovini 2017. taj udio je rapidno narastao na oko 46% sa trendom rasta do kraja godine na 49%.

Međutim, u 2018. godini za otplatu duga biće neophodno 59,3% redovnih prihoda, odnosno rekordnih 1,02 milijarde KM.

Makroekonomski pokazatelji rasta BDP-a i javnog duga takođe nisu ohrabrujući. U periodu od 2007. – 2016. godine BDP u Republici Srpskoj je rastao za 29,6%, odnosno za 2,17 milijardi KM, dok je javni dug rastao za 79,3% ili 2,39 milijardi KM. To nam govori da je BDP prosječno imao rast po stopi od 3,3% godišnje, a da je javni dug rastao po prosječnoj stopi od 8,8% godišnje.

U istom periodu rast BDP-a u FBiH odvijao se po stopi od 41,4%, a javni dug je povećan za samo 18,8% ili 1,04 milijarde KM. Takođe, učešće javnog duga u BDP-u Republike Srpske je sa 41,5% povećano na 57,1%, dok je u FBiH učešće javnog duga u BDP-u sa 39,2% smanjeno na 32,9%, podaci su iz objavljenih zvaničnih dokumenata Savjeta ministara i Vlade Republike Srpske.

(BN)