Neki spremni da odriješe kesu ali opet male plate

Nadležni u Republici Srpskoj ne žele još da pričaju o efektima Zakona o podsticajima u privredi Republike Srpske koji je u primjeni nešto više od dva mjeseca, a čiji je glavni cilj povećanje plata radnicima. 

Namjera Vlade RS bila je, najkraće rečeno, da poslodavcima koji povećaju zaposlenima plate vrati dio poreza i doprinosa na osnovu zakona koji je stupio na snagu 1. jula ove godine. Podsticaji se odnose samo na djelatnosti proizvodnje, trgovine i usluga.

Predstavnici Saveza sindikata su zatražili informaciju od Poreske uprave da li su poslodavci iskoristili ovu mogućnost i povećali plate radnicima. Odgovor još čekaju.

– Predsjednici industrijskih sindikata su neki dan imali sastanak i pričali smo na tu temu. Dakle, nas deset nema nijednu informaciju da je došlo do refleksije kada je u pitanju povećanje plata po osnovu Zakona o podsticajima. To se odnosi na preduzeća u kojima djeluju naših deset industrijskih sindikata – kaže za Srpskainfo potpredsjednik Saveza sindikata RS i predsjednik Sindikata metalske industrije i rudarstva Tane Peulić.

On ističe da su sindikalci i na nedavnoj velikoj konferenciji u organizaciji Saveza sindikata takođe konstatovali da nema nekih posebnih pomaka kada je u pitanju primjena Zakona o podsticajima u privredi.

–Prošlo je više od dva mjeseca i već bi se do sada znalo da su bila neka značajnija povećana plata – smatra Peulić i dodaje da za konačan zaključak ipak treba sačekati još nekoliko mjeseci.

Njegov kolega Goran Savanović, predsjednik Sindikata zaposlenih u trgovini i ugostiteljstvu, kaže da je u nekim kompanijama i ugostiteljstvu bilo povišica po osnovu Zakona o podsticajima u privredi.

– Međutim, to nije ništa posebno i nije to masovno urađeno – navodi Savanović.

S druge strane, zvanična statistika Republike Srpske kaže da je prosječna neto julska plata bila veća za dvije marke u odnosu na juni.

Samo su u dva područja primjetna „znatnija“ povećanja plata u julu u odnosu na juni: djelatost pružanja smeštaja, pripreme i posluživanja hrane, hotelijerstvo i ugostiteljstvo za 49 KM i prosječna je iznosila 684 KM i u području vađenje rude i kamena za 38 KM (julska prosječena plata 1.213 KM).

U trgovini su prosječne plate ostale iste i iznose 692 KM, dok je u prerađivačkoj industriji prosečna julska plata niža za dvije maarke i iznosi 743 KM.

– Na vaše postavljeno pitanje imaćemo odgovor početkom marta 2020. godine – kažu u Mininistarstvu privrede i preduzetništva RS na pitanje koliko je radnika dobilo povišica po osnovu Zakona o podsticajima u privredi. 

Ovo Ministarstvo je bilo predlagač Zakona.

– Zakon o podsticajima u privredi Republike Srpske je stupio na snagu 1. jula Кao što je u zakonu navedeno, privredni subjekti će Ministarstvu podnijeti zahtjeve za dodjelu podsticaja po osnovu povećanja plata radnika u roku od šesdeset dana od dana isteka obračunskog perioda za koji se traži podsticaj (1. jula – 31. decembara 2019. godine). Shodno tome, Ministarstvo će biti u mogućnosti da odgovori na postavljeno pitanje tek po prijemu i obradi navedenih zahteva, odnosno početkom marta 2020. godine – obrazlažu u Ministarstvu.

Identičan odgovor smo dobili i u Poreskoj upravi RS. Međutim, zanimljivo je da je Poreska uprava neki dan reagovala u vezi primjene Zakona o podsticajima.

– Primjetno je da se, i pored činjenice da je Vlada RS Zakonom o podsticajima u privredi RS omogućila povrat dijela doprinosa, određeni broj poreskih obveznika ne pridržava zakonskih propisa, te da isplaćuje dio plate u koverti, a radnika prijavljuje na minimalni iznos plate čime čini utaju poreza i doprinosa – saopštili su iz Poreske uprave RS.

Najavili su kontrole onih poreskih obveznika koji prijavljuju radnike na minimalan iznos plate, te analizu odnosa dobiti određenog poreskog obveznika i broja prijavljenih radnika na minimalnu platu. Po podacima Poreske uprave RS, u julu je 18.362 radnika dobilo minimalnu platu od 450 KM.

Novim Zakonom o podsticajima u privredi, privredni subjekti ostvaruju pravo na podsticaj za povećanje plata u dva obračunska perioda, od kojih je jedan od 1. januara do 30. juna, a drugi od 1. jula do 31. decembra u jednoj kalendarskoj godini.

Ukoliko poslodavac u toku jednog obračunskog perioda radniku poveća platu koja bi nakon tog uvećanja bila veća od 550 КM, ostvaruje pravo na novčana sredstva u iznosu koji odgovara vrednosti 70 odsto od plaćenih doprinosa na povećanje plate.

U slučaju ako je iznos plate radnika jednak ili viši od najniže plate u RS, ali ne prelazi iznos od 550 КM, ostvaruje pravo na novčana sredstva u iznosu koji odgovara vrednosti 30 odsto od plaćenih doprinosa na povećanje plate.

Poreska uprava obračunava i provjerava povećanje plate i plaćenih doprinosa, pojedinačno po radniku kod privrednog subjekta.

(Srpskainfo)