Iz Vlade Republike Srpske izlaze netačne informacije - Hoće li neko odgovarati?!

„Na jučerašnjoj aukciji obveznica Republike Srpske Ministarstvo finansija je uspješno prodalo ukupnu ponudu petogodišnjih hartija od vrijednosti Republike Srpske, u iznosu 35 miliona KM. Emisija je realizovana uz diskontnu cijenu, a ostvarena je kamatna stopa od tri odsto. Ukupna vrijednost prispjelih ponuda je iznosila 52.985.243 KM. Potražnja za obveznicama je iznosila 55.305.000 KM u nominalnom iznosu, što je za gotovo 60 odsto više od ponuđene količine obveznica”, saopšteno je iz Ministarstva finansija RS.

Međutim, u Izvještaju o rezultatima aukcije 39. emisije obveznica Republike Srpske sa Banjalučke berze navedeno je da je u javnoj ponudi obveznica RS danas upisano 35.000 obveznica u vrijednosti od 33.393.500 KM.

Uvidom u Javni poziv za upis i uplatu 39 emisije obveznica RS javnom ponudom svim domaćim i stranim fizičkim i pravnim licima vidljivo je da je planirani iznos emisije 35 miliona po fiksnoj kamatnoj stopi od dva odsto na godišnjem nivou. 

Međutim, očigledno je da obveznice nisu mogle da budu prodate pod tim uslovom pa je to učinjeno po kamatnoj stopi od tri odsto.

Pored ovog zaduženja obveznicama, Republika Srpska planira i zaduženje od 300 miliona maraka novom emisijom obveznica na Banjalučkoj berzi. Kamatna stopa je fiksna i iznosi dva odsto na godišnjem nivou. 

Vlada je za tu emisiju bez objašnjenja ukinula valutnu klauzulu koju je prvobitno propisala, što predstavlja rizik i odbija investitore u državne hartije od vrijednosti.

Međutim iz Vlade Republike Srpske su reagovali na ove informacije,

Ministarstvo finansija Republike Srpske u jučerašnjem saopštenju o rezultatima aukcije obveznica nije iznijelo neistine, jer je Republika Srpska na tržištu hartija od vrijednosti prodala svih 35.000 obveznica po diskontnoj kamatnoj stopi, a ne kuponskoj, čime je Republika Srpska u veoma teškim vremenima po zdravlje stanovništva i privredu realizovala 33.393.500 KM.

Vrijednost potražnje je daleko premašila ponudu za čak 60 odsto, o čemu smo informisali javnost.

Tržište državnih hartija od vrijednosti je važan dio opšteg finansijskog tržišta. Višak novca kojim banke/investitori raspolažu pokazatelj je likvidnosti odnosno pozitivnog stanja finansijskog sistema što i omogućava finansiranje potreba države kroz plasman hartija od vrijednosti. U skladu sa zakonim ponude i potražnje se, na tim tržištima, formira efektivna kamatna stopa.

Stopa prinosa državnih hartija od vrijednosti zavisi od vrste hartija i rejtinga zemlje koja ih emituje, ali prvenstveno od opšte situacije na finansijskim tržištima.

Republika Srpske je do sada prodavala kratkoročne hartije od vrijednosti sa kamatnom stopom nula, a dugoročne sa premijom, što je medijima željnim senzacionalizma promaklo ili nisu željeli da objavljuju takve informacije u kojima je Republika Srpska imala znatno povoljniji odnos kao ponudilac hartije od vrijednosti, jer je dobila više nego što je nudila.

Izdavanje odnosno emisija državnih hartija od vrijednosti ima prednosti u odnosu na ostale načine zaduživanja jer je transparentnije, daje mogućnost da država provjeri opravdanost zaduživanja u javnosti kao i da stanovništvo ostvari prinose posuđivanjem sredstava državi.

U situaciji koje je u svijetu izazvala pandemija korona virusa, ali i generalno govoreći, države se gotovo uvijek zadužuju na finansijskim tržištima, a ne kod komercijalnih banaka.

Republika Srpska kao i sve zemlje okruženja i svijeta novim zaduženjem nastoji da obezbjedi dovoljno likvidnih sredstava kojim bi se potpomogao i ubrzao oporavak stanovništva i privrede od štetnih posljedica virusa korona.

Svakom ko ima elementarno znanje o funkcionisanju tržišta jasno je da se zlonamjernim i neistinitim tekstom koji ste objavili nanosi nemjerljiva šteta Republici Srpskoj u uslovima pandemije korona virusa, čime ste narušili ugled Ministarstva finansija, Vlade Republike Srpske, ali i svoje matične kuće, pitanje je samo ko će za to snositi odgovornost.

(BN/Capital)