Ruske sankcije ostavile bi EU bez ruskog gasa

Evropa je najprofitabilnije tržište za ruski gas, pa je tako Rusija u 2020. godini Evropi isporučila 175 milijardi metara kubnih ovog energenta, mnogo više nego svom drugom najvećem tržištu Aziji.

Isporuke bi mogle biti zaustavljene zapadnim sankcijama, na primjer, ako Rusija bude odsječena od platnog sistema (SVIFT), što je jedna od mogućih sankcija koje je pominjao Vašington.

SVIFT (SWIFT) predstavlja glavni globalni pravac plaćanja i bankovnih transfera. Bez SVIFT-a, većina zemalja koje koriste platnu mrežu ne mogu platiti ruske isporuke energije, a Rusija nema načina da primi sredstva.

Budući da je riječ o transakcijama vrijednim više milijardi dolara, a slanje gotovine ne dolazi u obzir, vrlo je teško pronaći alternativni način poslovanja.

Zapadne banke morale bi slati novac ruskim susjedima, a onda bi sredstva morala biti prebačena u Rusiju putem ruskog platnog sistema SPFS. To bi zadalo ogroman udarac cijeloj globalnoj ekonomiji i učinilo gotovo nemogućim velike transakcije sa Rusijom.

Međutim, isključenje Moskve iz SVIFT-a naštetilo bi i Evropi i drugim zemljama, budući da bi to Zapadu uskratilo ruski gas.

Iako je Evropa ključni izvor prihoda Rusiji, Moskva bi mogla preživjeti i bez toga. Rusija bi mogla pronaći druge kupce za svoj gas, i to u Aziji. Od novembra 2021. godine isporuke ruskim gasovodom u Kinu “Snaga Sibira” premašile su 13 milijardi metara kubnih, što je tri puta više od obima u 2020.

Japan i Južna Koreja, takođe, kupuju značajne količine ruskog tečnog prirodnog gasa iz Arktika. I Indija bi u budućnosti mogla postati potencijalno veliko tržište za ruski gas.

Više od 46 odsto uvoznog gasa u EU u prvoj polovini 2021. godine dolazilo je iz Rusije. Ako Rusija zatvori protok zbog sankcija ili ako dotok gasa bude poremećen zbog neke infrastrukturne štete koja je posljedica eventualnog sukoba u Ukrajini, Evropa bi izgubila najveći dio zaliha gasa, koje je teško, ako ne i nemoguće zamijeniti u kratkom roku.

To bi podiglo cijene gasa, koje su se prošle godine gotovo udvostručile, na nove rekordne vrijednosti.

Prema Evrostatu, osim iz Rusije, EU gas dobija i iz Norveške 20,5 odsto, Alžira 11,6 odsto, SAD 6,3 odsto i Katara 4,3 osto odsto, kao i nekih drugih država čiji je zajednički udio nešto veći od 10 odsto.

(Srna)