Nema pomaka: BiH zalutala na putu ka Evropskoj uniji

Umjesto toga, predstavnici vlasti BiH učinili su niz koraka unazad usvajajući retrogradne zakone, gušeći medijske i građanske slobode, te svjesno izazivajući političke krize.

Prema analizi Transparency International-a BiH, ispunili smo samo jedan prioritet i to onaj koji se odnosi na formiranje Parlamentarnog odbora za stabilizaciju i pridruživanje.

Međutim, taj odbor se ni ne sastaje.

“Pet prioriteta realizovano je samo parcijalno, uz generalno pogoršanje po mnogim pitanjima demokratije, ljudskih prava i funkcionisanja institucija. Od usvajanja Mišljenja Evropske komisije 2019. godine, BiH je nazadovala u mnogim segmentima“, navodi TI BiH.

Napominju da ne samo što je BiH nazadovala u pojedinim segmentima relevantnim za ispunjavanje prioriteta, nego su institucije na svim nivoima pokrenule procese uskraćivanja osnovnih ljudskih prava čije posljedice će trpjeti svi građani.

“Ovo je najjasnije ilustrovano izmjenama Krivičnog zakonika RS koje su u atmosferi linča, verbalnih i fizičkih napada protiv novinara, te kroz problematične procedure, klevetu ponovo prepoznale kao krivično djelo. Slične negativne tendencije vidljive su i u ostatku zemlje, u vidu Nacrta zakona o prekršajima protiv javnog reda i mira Kantona Sarajevo. Ako se zakon usvoji pod izgovorom borbe protiv lažnih vijesti, mogao otvoriti prostor za ograničenje slobode govora i cenzuru, razotkrivši namjeru vlasti širom Bosne i Hercegovine da suzbiju kritiku i ućutkaju građane, medije, opoziciju i nevladine organizacije koje ukazuju na korupciju“, napominju u TI BiH.

Jedan prioritet samo formalno ispunjen

Iako je u oblasti demokratičnosti i funkcionisanja vlasti ostvaren prioritet i formiran Parlamentarni odbor za stabilizaciju i pridruživanje, u ostalim segmentima ova oblast je značajno unazađena zahvaljujući političkim opstrukcijama.

“Tu se prije svega misli na problem nesprovođenja odluka Ustavnog suda, dovođenje u pitanje njegovih nadležnosti, prijetnje potpunom obustavom dijaloga sa EU i primjene SSP i blokiranjem rada institucija zahvaljujući političkim odlukama koje dolaze mahom iz Republike Srpske“, kažu u TI i dodaju da je u oblasti vladavine prava i borbe protiv korupcije generalno primjetno nazadovanje a ključni zakoni ne samo da nisu još usvojeni već se pokušavaju usvojiti rješenja koja su lošija od postojećih.

Napominju da još uvijek nije usvojen Zakon o BiH, a da predstavnici vlasti rade samo na zaštiti pojedinačnih interesa što najbezočnije pokazuje i ekspresna procedura usvajanja izmjena Zakona o sprečavanju sukoba interesa RS, koje legalizuje određene oblike sukoba interesa. U tom smislu navode i povlačenje Nacrta zakona o sprečavanju sukoba interesa u institucijama BiH i Nacrt zakona o sudovima BiH od strane Savjeta ministara, dok je donesena odluka o odobravanju sredstava za zgradu UIO u Banjaluci.

U Ministarstvu za evropske integracije i međunarodnu saradnju RS kažu da su realizovne određene aktivnosti u okviru ispunjavanja 14 ključnih prioriteta, poput izmjena Izbornog zakona BiH, te da je započeta izrada Programa integrisanja BiH u EU, a usvojen je Poslovnik o radu Parlamentarnog odbora za stabilizaciju i pridruživanje.

“Međutim, najteža pitanja, kao što su “supstitucijska klauzula”, jedinstveni Zakon o sukobu interesa, sprovođenje presude Evropskog suda u predmetu Sejdić-Finci, uklanjanje “nacionalnog veta” i slično, neophodno je usaglašavati na najvišem političkom nivou“, kažu u ovom ministarstvu.

Napominju da je u julu ove godine održana sjednica Kolegijuma za evropske integracije na kojoj su doneseni zaključci vezani za nastavak realizacije aktivnosti na ispunjavanju ključnih prioriteta.

“Smatramo da je rješavanje pitanja stranih sudija u Ustavnom sudu BiH najvažniji prioritet koji je pred nas postavila Evropska komisija, te da će tek rješavanjem tog prioriteta biti ostvareni uslovi za dalji napredak ka punopravnom članstvu u EU“, rekli su.

Ministarstvo se drži Dodikove retorike o kleveti

Nakon uvida u odredbe Prijedloga zakona o izmjenama i dopunama Кrivičnog zakonika Republike Srpske kao i zakonodavstva Evropske unije, kažu u ovom ministarstvu, utvrdili su da ne postoje obavezujući izvori prava Evropske Unije koji se odnose na predmetnu materiju, što znači da je njeno rješavanje prepušteno državama članicama.

“U mnogim državama članicama Evropske unije kleveta i uvreda su na sličan ili stroži način regulisane krivičnim zakonodavstvom. Neki od primjera su Njemačka i Austrija, ali i novije države članice Slovenija, Bugarska i Hrvatska. U Njemačkoj, Austriji i Sloveniji su u ovoj oblasti, osim novčanih kazni, propisane i kazne zatvora, a u Bugarskoj i Hrvatskoj novčane kazne. Poveljom osnovnih prava EU zajamčena je sloboda izražavanja. Međutim, ta sloboda nije apsolutna i može biti ograničena. Unija podržava slobodu izražavanja ali i odgovornost za javno izgovorenu riječ“, kažu u ministarstvu.

Napominju i da je najrelevantnija za davanje ocjene o napretku, stagniranju ili nazadovanju u procesu evropskih integracija je Evropska komisija, a da je Srpska dala svoj doprinos. Kažu i da imaju konstruktivan pristup i u vezi sa ostalim prioritetima.

“Na primjer, kada je u pitanju slučaj “Sejdić-Finci”, odnosno implementacija predmetne presude Evropskog suda za ljudska prava, Republika Srpska je imala konstruktivan stav, ali je do neispunjenja došlo zbog nemogućnosti dogovora unutar Federacije BiH. Isto tako, Republika Srpska u potpunosti podržava realizaciju Prioriteta četiri o reformisanju Ustavnog suda, uključujući i rješavanje pitanja međunarodnih sudija i osiguravanje sprovođenje njegovih odluka, ali dosadašnji prijedlozi iz Republike Srpske da se usvoji Zakon o ustavnom sudu BiH koji bi regulisao ovo pitanje nisu dobili podršku na nivou BiH“, kažu u ovom ministarstvu.

(Capital) Foto: europa.ba