Tri decenije od napada na Srbe Zapadne Slavonije
- Pre trideset godina na današnji dan hrvatske vojno policijske formacije napale su Srbe u Zapadnoj Slavoniji, zauzevši taj deo tadašnje Republike Srpske Krajine, pri čemu su ubijene 283 osobe srpske nacionalnosti, a proterano je najmanje 15.000 Srba.
Republika Srpska
Bila je to zapravo kulminacija hrvatskog etničkog čišćenja Srba iz Slavonije, koje je trajalo sve vreme od 1991. godine.
Tako su tokom decembra 1991. sa prostora Slavonije raseljena, proterana, brojna srpska sela, njih gotovo 200.
Progon Srba je paralelno trajao na čitavom prostoru Slavonije, ljudi su maltretirani, masovno ostajali bez posla i stanarskog prava, imovina pljačkana, uništavana, srpsko kulturno i duhovno nasleđe demolirano i sistematski razarano.
Sa prostora Pakraca, Daruvara, Lipika, Grubišnog polja, Požeške kotline, obronaka Papuka, oterano je tada oko 70.000 Srba.
Hrvatske vlasti su oformile i logore za Srba: "Pakračka poljana" i "Marino selo" u koje nisu dovođeni samo Srbi iz Slavonije, nego iz drugih krajeva, kao iz Zagreba.
U vreme napada prvog dana maja 1995. deo Zapadne Slavonije koji je bio u sastavu Republike Srpske Krajine nalazio se u statusu zaštićene zona UN, pod imenom sektor "Zapad" UNPROFOR.
Bez obaziranja na prethodne sporazume ili obaveze UN, četiri profesionalne brigade HV i više specijalnih formacija napale su u ranim jutranjim satima 1. maja 1995. južni i centralni deo zapadnoslavonskog dela Republike Srpske Krajine, i to paralelno od Novske prema Okučanima i jednim krakom prema Jasenovcu, i sa istoka iz pravca Nove Gradiške, prema Okučanima i put Stare Gradiške.
Njihov prvi cilj bilo je presecanje i razbijanje snaga Srpske Vojske Krajine, odnosno njenog 18. Korpusa koji je pokrivao taj deo Zapadne Slavonije.
Odatle se dalje nadiralo na Savu kod Jasenovca, kako bi bila onemogućena eventualna pomoć iz Republike Srpske.
Nema dileme da je osnovni cilj hrvatskih vlastodržaca bilo odstranjivanje srpskog stanovništva sa prostora Zapadne Slavonije, kao sastavni deo planskog i sistematskog uklanjanja srpskog življa, odnosno etničkog čišćenja, sa celokupnog prostora Hrvatske, a uostalom, u meri mogućeg i BiH.
Po zvaničnim podacima, u akciji je učestvovalo oko 7.200 pripadnika hrvatskih snaga, profesionalnih pripadnika vojske i policije.
Nasuprot se u Zapadnoj Slavoniji nalazilo, u sastavu 18. korpusa Srpske vojske Krajine, približno 4.000 lica, gotovo isključivo rezervisti, s minimalnim brojem profesionalaca.
Vojne operacije odvijale su se 1. i 2. maja, a manjim delom i tokom naredna dva dana.
Na hrvatskoj strani poginula su 42 vojnika ili policajca, a ranjene su 162 osobe.
Paralelno, ubijena su 283 lica srpske nacionalnosti a proterano najmanje 15.000 Srba, prema pojedinim navodima čak do 18.000.
Srpske formacije su razbijene, a srpsko stanovništvo sistematski proterano.
Pritom, dok je trajao zbeg, povlačenje Srba, civila, na prostor južno od Save u Republiku Srpsku, kolone izbeglih hrvatske formacije su gađale iz vazduha kao i artiljerijskim dejstvima, maljutkama montiranim na helikopterima kao i streljačkom vatrom, snajperima.
Hrvatsko ratno vazduhoplovstvo, letelice tipa MIG 21 u dva navrata su tokom ta dva dana gađale i Bosansku Gradišku, kada je poginulo više lica, među njima i dvoje dece.
Isto tako, hrvatska artiljerija je ciljala srpska sela na suprotnoj obali Save u Republici Srpskoj.
Odmah pošto su preživeli izbegli otišli, ostaci stradalih su pokupljeni, a prostor opran šmrkovima.
Kada je potom predstavnik OUN Jasuši Akaši doveden, svi tragovi su bili uklonjeni. Prethodno, nikom od predstavnika međunarodnih organizacija pritup nije bio dozvoljen.
Uhapšeno je približno 1.450 lica srpske nacionalnosti. Usledilo je njihovo odvođenje u logore, u Varaždinu, Bjelovaru, Virovitici, Novoj Gradiški, Slavonskoj Požegi.
Potom je brojnima suđeno, uglavnom na osnovu lažnih, iskonstruisanih optužnica.
Najveći broj Srba izbeglih iz Zapadne Slavonije tokom takozvane operacije "Bljesak" nije se nikada vratio.
Većina je ostala na prostoru Republike Srpske, u BiH. Smatra se da se oko 1.500 osoba srpske nacionalnosti, uglavnom u poodmaklim godinama, kasnije vratilo u Slavoniju.
Valja naglasiti, formacije OUN, UNPROFOR, koje su imale obavezu zaštite stanovništva, pošto se dogodio napad hrvatskih vojno policijskih formacija, organizovano su se sklonile u svoje baze.
Isto tako, zapovednici hrvatskih formacija, generali Ante Gotovina i Mladen Markač, na procesu u takozvanom Tribunalu za bivšu Jugoslaviju sa središtem u Hagu, konačno su oslobođeni novembra 2012. godine, ma kakve odgovornost zbog događanja tokom i posle operacija "Bljesak" i "Oluja".
(Tanjug) Foto: Printskrin RTRS
Povezane vijesti
Francuzi pokušali da sruše tender za auto-put Rača-Bijeljina
Republika Srpska
0
Festival srpskih pjesama i igara u Istočnoj Ilidži
0
Kada stranački šef preuzme ulogu: Dodik zarobio institucije Republike Srpske
11
Razbijena kriminalna grupa: Droga sa Pala preko Sarajeva išla ka Zenici
2
Srđan Lakić: Laž je da napuštam Pokret Sigurna Srpska
3
Podrška Srpskoj ne znači poslušnost Miloradu Dodiku
12
Komentari (19)
Mirko
Prvo su istjerani Srbi iz zapadne Slavonije a onda je u miru cijela Slavonija ispražnjena. Nema tu niko ničem da se raduje to je sad napuštena pustinja....
Miroslav
Jad, tuga i bol do neba za sve Srbe na zemlji. I dok se spominju stratista, progoni, klanja Srba, grupa ulicara i blokadera orgija u Varazdinu, sa domacinima. Sta jesa nama ljudi?
Neđo.01.05.2025
Da nije bilo Srbije,ustaše,turci i Slovenci nebi nikad imali države.
Evropski Corsokak
Sve je to lice i nalicje EU u koju nas sada pozivaju.
Grofica Mica
To je bila akcija pod blagoslovom sadasnje EU. A tamo, kao sto nam objasnjavaju, postoji "demokratija". Upravo su zato i oni danas u ratu..
Ki
Nikada zaboraviti. I dokazi da se cuvaju.
Damir
Ljudi se rijesili problema i nikad ga vise nece imati
Riste
Pa kao je to moguće, kad im poručeno u Glini da im niko ništa ne može?
TEŠKO NAMA
Sve su to Srbski izdajnici prodali i predali. U Hrvatskoj i BiH. Sve što je branjeno i odbranjeno je. Što Hrvatska vojska nije ušla u Novi Grad,Kostajnicu i Kozarsku Dubicu u akciji Una 95. Zato što branjeno i odbranjeno.
Georgije
Na kraju kaze, hrvatski zapovednici oslobođeni odgovornosti za pocinjena dela. Isto tako i srpski za necinjenje i saucesnistvo. "Bratska" pomoc nikad nije stigla, uprkos dogovoru i obecanjma. Svak je rođen da po jednom umre, cast i bruka zive dovijeka.
Paradržava
Paradržava, koja je bila pod zaštitom UN je dan i noc napadala muslimane u BiH, dizali su avione u SAO krajni i bombardirali Bihac, ponudili su jim plan Z4 koji su odbili, imali bi najvecu avtonomiju, bili su "pametni" kao sto je i Dodik danes, zato se nemojte cudit kad jedan dan RS nestane kao i RSK, preko noci
Ostavite komentar
Komentari se objavljuju nakon odobrenja moderatora.