Demografski alarm: Prazne klupe na istoku Srpske

Procjenjuje se da nekoliko lokalnih zajednica ima oko pet hiljada stanovnika. Pokazatelji bijele kuge i migracija su i zdravstvene knjižice u domovima zdravlja, ali i broj upisanih prvačića u osnovne škole. 

Bez fabrika i novog zapošljavanja stanovnika, sa izrazito lošom putnom infrastrukturom, nedovoljno opremljenim zdravstvenim ustanovima, ograničenim izborom zanimanja u srednjoj školi odlikuju se opštine na istoku Republike Srpske posebno one u graničnim dijelovima prema Republici Srbiji.

Mladi smatraju da im je egzistencija ugrožena, da nemaju perspektivu i bolji život traže iseljavanjem u druge države što povlači i manji broj učenika u školama.

U prvi razred osnovne škole u Čajniču upisano je samo šest učenika, u centralnoj školi u Rudom 11, Kalinoviku četiri prvačića. 

Odbornik SDS u Skupštini opštine Rudo, Ilija Arsić priča da je prije šest godina bio član Školskog odbora u područnoj osnovnoj školi u Štrpcima i da je tada škola imala zavidan broj učenika.

"Oko 200 učenika osnovne škole pohađalo je nastavu u ovoj mjesnoj zajednici od prvog do devetog razreda. Danas je taj broj spao na osam đaka i u narednu školsku godinu u prvi razred će se upisati manje od deset prvačića“, istakao je Arsić.

Šta su uzroci, a šta posl,edice ovih demografskih pojava koje prijete i postojanju nekih lokalnih zajednica. 

Asistent na Univeruitetu za poslovni inženjering i menadžment  PIM u Banja Luci Nikolina Lozo je mišljenja da pronalitetne mjere lokalnih zajednica neće povećati natalitet već povjerenje u institucije .

"Potrebna je sigurnost i povjerenje u institucije a ne novčana nadoknada za rodjeno dijete. Roditelji ne znaju šta će biti sutra, da li će njihovo dijete moći da se liječi u Republici Srpskoj i kakvo obrazovanaje može  steći. Zbog te nesigurnosti mnogi roditelji dozvoljavaju djeci da napuste rodni dom i odu u druge zemlje", navodi Nikolina Lozo.

Ona dodaje da se problem mora sistemski riješiti, a ne da se krive mladi ljudi jer niko nije dužan da ostane u onoj državi koja mu ne može da obezbjedi egzistenciju.

Politički analitičar Milenko Dačević naglašava da će ako se nastavi ovakav trend manjka učenika to biti nacionalni poraz.

"Imate izjavu mudrog Solomona koja glasi – mnoštvo narod a caruje slava kad nestane naroda vladajućim je propast", smatra Dačević.

Iako je u opštine Foča i Višegrad broj upisanih đaka mali ipak se stabiliozovao i ne opada.

U dvije fočanske osnovne škole biće u učionicama oko stotinu đaka pravka a u Višegradu oko 60.  

(BN) Foto: BN