Američki kredit Republici Srpskoj po kamati za zemlje trećeg svijeta - ko će imati najviše koristi?

Ekonomisti i sagovornici CAPITAL-a kažu da je posljednje kreditno zaduženje kod Banke Amerike o kojem je juče ekskluzivno pisao naš portal demantovalo sve tvrdnje vlasti kako Republika Srpska zaduženjem na inostranom tržištu pokazuje kredibilitet.

Naime, ovaj kredit biće realizovan po kamatnoj stopi od 4,5 podsto plus šestomjesečni euribor, što prema trenutnoj vrijednosti euribora predstavlja kamatu od 7,19 odsto.

Pored toga, Vlada je prihvatila i dodatne troškove realizacije u iznosu od dva odsto ukupne vrijednosti kredita.

„Ovakvim uslovima kredita se ne pokazuje kredibilitet, već suprotno. Po ovakvim kamatnim stopama i ovakvim uslovima se zadužuju zemlje trećeg svijeta. Pri tome je posebno pogubno što se radi o kreditu koji će otići na tekuću potrošnju, kaže za CAPITAL dugogodišnji ekonomista koji je insistirao na anonimnosti.

On ističe da to potvrđuje da Republika Srpska umjesto iz sopstvene proizvodnje, odnosno iz sopstvenih prihoda, svoje tekuće obaveze finansira zaduživanjem.

„U istoriji ima puno primjera kako završe zemlje koje tako rade, a ekonomisti u tom kontekstu obično navode Grčku i Argentinu“, kaže naš sagovornik.

On dodaje da će najveću korist od ovog kredita imati procesni agent i pravni savjetnik kojima sleduje provizija u visini od dva odsto uzetog kredita od 200 miliona evra.

„To je četiri miliona evra ili 7,8 miliona KM. Onoga ko uzme tu proviziju boli uvo ko će i kako će taj kredit vraćati“, kaže naš sagovornik, dodajući da vjerovatno nećemo saznati ko je taj posrednik, kao što nismo saznali ni za jedno od dosadašnjih zaduženja Vlade Republike Srpske.

Slično mišljenje dijeli i poslanik PDP-a u Parlamentu BiH sa dugačkim stažom ekonomiste Mira Pekić koja ide korak dalje i kaže da je Vlada Republike Srpske poslije samo mjesec dana izašla iz okvira zaduženja u inostranstvu propisanih rebalansom budžeta za ovu godinu.

„Rebalansom budžeta je propisano zaduživanje putem izdavanja obveznica u inostranstvu i zajmova iz inostranstva u ukupnom iznosu od 1,852 milijardi KM. Republika Srpska se ove godine u dva navrata na Londonskoj berzi zadužila za 750 miliona evra, a sada i kod Banke Amerike za dodatnih 200 miliona evra. Kada se tih 950 miliona evra konvertuje u našu valutu dođe se tačno do iznosa od 1,852 milijardi KM“, objašnjava Pekićeva.

Ona dalje precizira da je Republika Srpska na posljednjoj sjednici usvojila dvije odluke o prihvatanju zaduženja Republike Srpske prema Svjetskoj banci i jednu o prihvatanju zaduženja prema Međunarodnom fondu za razvoj poljoprivrede (IFAD) u ukupnom iznosu od oko 85 miliona evra.

„To znači da je samo mjesec dana nakon što je NS Republike Srpskr usvojila rebalans i predvidjela zaduženje u inostranstvu od 1.852,6 milijardi KM, Vlada probila taj limit i zadužila se za dodatnih 85 miliona evra. Bez obzira što će se iz Vlade pravdati da je to zaduženje BiH, a ne Republike Srpske, jasno je da nije tako, jer se i u samoj odluci precizno kaže da Republika Srpska prihvata zaduženje“, kaže Pekićeva.

Ona na kraju dodaje da je tek kraj jula, a da je Republika Srpska već premašila plan zaduživanja, ističući da i to pokazuje koliko vlast „domaćinski“ upravlja Republikom Srpskom i njenim finansijama.

Podsjećamo, Narodna skupština je 17. juna izmijenila odluku o dugoročnom zaduživanju Republike Srpske za 2026. godinu i limit za zaduženje sa 1.690,9 milijardi podigla na 2.495,5 milijardi KM.

CAPITAL je juče otkrio da je Vlada nakon što se na Londonskoj berzi u dva navrata zadužila za 750 miliona evra, uzela novih 200 miliona evra, ali ovaj put od Banke Amerike.

(Capital) Foto: BN