Mnogo ili ne: BiH dnevno vraća 2,5 miliona KM

Od ukupno 457 miliona maraka, koliko je potrošeno na servisiranje spoljnog duga, 357,02 miliona otpada na glavnicu, a skoro sto miliona, tačnije 99,98 miliona, odnosi se na otplatu kamata.

Najviše novca potrošeno je na otplaćivanje kredita FBiH, i to ukupno 298,45 miliona, dok je Republika Srpska po istom osnovu potrošila 148,94 miliona, a Brčko distrikt 6,28 miliona maraka.

Najmanje novca za pola godine otišlo je za otplatu spoljnog duga institucija BiH i to 3,32 miliona maraka.

Kreditori

Kada je riječ o stranim kreditorima, na prvom mjestu nalazi se Svjetska banka (IDA) prema kojoj su za pola godine izmirene obaveze teške 101,73 miliona, a slijedi Evropska investiciona banka (EIB) kojoj je iskeširano 94,63 miliona maraka spoljnog zaduženja.

Na trećem mjestu nalazi se Evropska banka za obnovu i razvoj (EBRD) kojoj su izmirene obaveze u iznosu od 77,72 miliona maraka, a slijedi Svjetska banka (IBRD) kojoj je isplaćeno 65,53 miliona KM, dok se na petom mjestu nalazi Međunarodni monetarni fond (MMF) kojem je otišlo 38,07 miliona maraka novca poreskih obveznika na osnovu zaduženja za kojim su posegle domaće institucije.

Na listi se nalazi još 14 stranih kreditora koji su institucijama u zemlji odobravali kredite, a koji su otplaćivani u prvoj polovini ove godine.

Ekonomisti navode da brojka da dnevno ode 2,5 miliona maraka spoljnim kreditorima na prvu zvuči veliko, ali da je ta cifra u drugim zemljama daleko veća.

"Spoljni dug BiH, odnosno entiteta nije ni veliki kada se poredimo sa okolnim   zemljama, odnosno evropskim prosjekom. Sa druge strane nisu male brojke o otplati glavnice i kamata, a biće i veće do kraja godine.

Ali sve te cifre ne djeluju mi tako strašno u ovom trenutku. Treba raditi pametno, jer imamo nisku likvidnost, a to je da se nađe način za smirenje političke situacije, povećanje povjerenja građana i da se taj dug u mnogo većem procentu nađe u domaćim rukama stanovništva i privrede", rekao je za "Glas Srpske" profesor Ekonomskog fakulteta u Istočnom Sarajevu Marko Đogo i dodao da bi bilo pametno, ali da to pametno i moguće u BiH nisu uvijek na istom mjestu.

Procedure

Prema zakonskim procedurama i aranžmanima sa Centralnom bankom BiH i Upravom za indirektno oporezivanje (UIO), novac od prikupljenih indirektnih poreza (PDV, akcize) služi kao glavni izvor za otplatu spoljnog duga. Prije nego što se prihodi od PDV-a raspodjele Replici Srpskoj, FBiH i drugim korisnicima, iz tog se fonda automatski odbija, odnosno izdvaja iznos koji je tog mjeseca dospio za naplatu spoljnog duga.

Otplata spoljnog duga zakonski je definisana kao apsolutni prioritet koji se mora izmiriti prije bilo kakve druge raspodjele novca ili potraživanja.

(BN) Foto: BN