Neustavno oduzimanje prihoda Banjaluci i Bijeljini

Dr Milan Blagojević

Naime, tim zakonskim izmjenama se samo onim jedinicama lokalne samouprave koje imaju više od sto hiljada stanovnika žele smanjiti javni prihodi na koje imaju pravo i da se taj novac, kako najavljuje vlast, preusmjeri izrazito nerazvijenim i nerazvijenim opštinama u Srpskoj.

S obzirom na činjenicu da samo gradovi Banja Luka i Bijeljina imaju više od sto hiljada stanovnika, očigledno je da će samo ta dva grada biti pogođena ovom zakonskom izmjenom, i pored toga što u Republici Srpskoj ima i drugih gradova (Doboj, Prijedor, Derventa, Gradiška, Laktaši), a i opština, koje ne kubure s budžetom.

Prema tome, jasno je, mada to vlast neće da kaže, da vladajući režim u Republici Srpskoj ovim zakonskim izmjenama ne cilja nijedan od pobrojanih pet gradova u kojima ima svoju lokalnu vlast i čiji budžeti, što je od posebne važnosti za objašnjenje neustavnosti cijele ove konstrukcije vladajućih, su daleko od siromaštva, već ima pik samo na Banjaluku i Bijeljinu u kojima gradonačelnici dolaze iz opozicije.

Kada se sve ovo uzme u obzir, onda je cijeli predmetni poduhvat režima neustavan, jer je suprotan članu 66. stav 2. i članu 5. alineja 4. Ustava Republike Srpske.

Potonjom alinejom Ustava je propisano da se ustavno uređenje Republike Srpske temelji na vladavini prava.

Nema te vladavine ako pravni subjekti, a to su između ostalog i jedinice lokalne samouprave, nisu jednaki pred zakonom. Drugim riječima princip vladavine prava u svom sadržaju ima ugrađen imperativ da svi trebaju biti jednaki pred zakonom.

Zbog toga i jeste u članu 66. stav 2. Ustava Republike Srpske propisano da je jednakost pred zakonom osnova i mjera ovlašćenja svih republičkih organa.

Stoga je ovim ustavnim odredbama zabranjeno da Banjaluka i Bijeljina ne budu jednaki pred zakonom o raspodjeli prihoda u odnosu na Doboj,  Laktaše, Derventu i ostale gradove.

U tome je, dakle, srž predmetne neustavnosti sažeto kazane u ovom tekstu.

Zato nema dileme da ovaj neustavni zakonski projekat treba odmah po njegovom usvajanju u Narodnoj skupštini biti predmet zahtjeva za ocjenu ustavnosti, koji i Banjaluka i Bijeljina kao gradovi trebaju podnijeti Ustavnom sudu Republike Srpske.

Postupak pred tim sudom će, između ostalog, pokazati i je li taj sud režimski sud ili istinski ustavni sud, koji svoje odluke ne donosi u zavisnosti od toga ko vlada (da li Dodik ili neko treći), već isključivo prema slovu Ustava. Baš kao što ni ovaj tekst nije napisan zato što su Draško Stanivuković i Ljubiša Petrović gradonačelnici Banjaluke, odnosno Bijeljine, već samo zbog vladavine prava i jednakosti pred zakonom.

Piše: Dr Milan Blagojević